Ψυχανάλυση

Τι είναι η ψυχανάλυση;
 

Η ψυχανάλυση είναι ένας κλάδος της ψυχολογίας που ανακαλύφτηκε από τον Σίγκμουντ Φρόυντ και βασίζεται πάνω στη θεωρία ότι μέσα στον ανθρώπινο ψυχισμό υπάρχουν πολύ περισσότερα πράγματα, απ’ όσα μπορούμε ν’ αντιληφτούμε. Η ψυχανάλυση υποστηρίζει, ότι όσα σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε και κάνουμε, δεν μπορούμε να τα ελέγξουμε απόλυτα. Αυτόν τον παράγοντα που είναι κατευθυντικός τον ονομάζει “ασυνείδητο”. Με τη χρησιμοποίηση ειδικών θεωριών και τεχνικών ο Φρόυντ προσπαθεί να βοηθήσει το άτομο ν’ αντιληφθεί συνειδητά αυτό που συμβαίνει ασυνείδητα με αποτέλεσμα την αυτογνωσία.


Οι βασικές αρχές της ψυχανάλυσης

Για την κατανόηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς η ψυχανάλυση παρουσιάζει τις εξής βασικές αρχές:
  1. Η έννοια της σεξουαλικότητας (με την ευρύτερη μορφή), είναι μια πανίσχυρη δύναμη, που ισχύει όχι μόνο για τον άνθρωπο σαν άτομο, αλλά και για την κοινωνία που ζούμε.
  2. Τα σεξουαλικά συναισθήματα (πάλι με την ευρύτερη έννοια του όρου), που χρονολογούνται από τη βρεφική ηλικία (απόλαυση του βρέφους στο σώμα του, αισθήσεις γύρω από το στόμα, τα χέρια κ.λ.π)
  3. Τα ψυχικά συγκινησιακά προβλήματα, που βρίσκονται απωθημένα λόγω των απαγορεύσεων που έχουν επιβληθεί (ταμπού).
  4. Στον μέσο άνθρωπο υπάρχουν στοιχεία ανωμαλίας που μπορεί να τον κάνουν να ξεφύγει από τον σεξουαλικό κανόνα.
  5. Κάθε άνθρωπος έχει μέσα του ένα απόθεμα από επιθυμίες, μνήμες απωθημένες δηλαδή ένα ασυνείδητο.
  6. Τα όνειρα, οι μύθοι, η τέχνη, η λογοτεχνία, οι παραδρομές της γλώσσας είναι μερικοί από τους τρόπους που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος για να βγάλει στην επιφάνεια τις απωθημένες του σκέψεις και τα συναισθήματα.
  7. Η ψυχανάλυση προσπαθεί να ερμηνεύσει στα όνειρα τις τυχαίες σκέψεις του ατόμου. Αναλύει τα καθημερινά του προβλήματα και διαπιστώνει πως είναι απλώς επαναλήψεις με άλλη μορφή, προβλημάτων και καταστάσεων του μακρινού παρελθόντος. Όταν η αναζήτηση αυτή ολοκληρωθεί είναι σε θέση να καταλάβει το άτομο πως λειτουργεί, να μάθει να “γνωρίζει” τον εαυτό του.
Βέβαια, δεν είναι δυνατό να αυτοαναλυθεί κανείς μόνος του. Χρειάζεται η καθοδήγηση του αναλυτή, που προσφέρει την αντικειμενικότητα και την επαγγελματική του εκπαίδευση, αλλά κυρίως, σύμφωνα με την ψυχανάλυση, ο άνθρωπος που προσπαθεί να αναλύσει μόνος του τον εαυτό του δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τη βασική προϋπόθεση για την αναζήτηση της πραγματικής αυτογνωσίας, τη διαδικασία της “μεταβίβασης”.

Τι είναι το συνειδητό;
Είναι το μέρος της νοητικής δραστηριότητας του ατόμου, που περιέχει όλες τις πληροφορίες, τις ιδέες και τα συναισθήματα που γίνονται αισθητά σε μας, δηλαδή αυτά που καταλαβαίνουμε.

Τι είναι το ασυνείδητο;
Είναι το μέρος εκείνο της νοητικής δραστηριότητας που περιέχει όλες τις έντονες μνήμες της παιδικής ηλικία, τα ισχυρά και πρωτόγονα πάθη και επιθυμίες του καθενός.
Επειδή όμως αυτά τα συναισθήματα είναι δυσάρεστα και αποδοκιμάζονται από τους κοινωνικούς κανόνες, απωθούνται βαθιά από τη συνείδησή μας. Το ασυνείδητο κρύβεται το μυστικό του γιατί είμαστε έτσι όπως είμαστε.

Τι είναι το Υπερεγώ;
Το Υπερεγώ του ατόμου είναι συνδυασμένο με το σύνολο των απαγορεύσεων και προσταγών που δέχτηκε στη ζωή του. Είναι ο μηχανισμός που υπαγορεύει στο άτομο το τι είναι ηθικά σωστό ή λάθος.

Λίμπιντο 
Σύμφωνα με το Φρόυντ Λίμπιντο είναι η ψυχική ενέργεια των ενστίκτων που αφορούν τη σεξουαλικότητα. Παρατηρήθηκε πως αυτή η ενέργεια βρίσκεται μέσα μας από τις πρώτες μέρες της ζωής μας και χρησιμεύει πολλές φορές σαν απαραίτητη δύναμη για τη συγκράτηση των απωθημένων στο ασυνείδητο.